Η Χαλκιδική ζει φέτος ακόμη μία σεζόν με τεράστιο όγκο επισκεπτών. Οι εκτιμήσεις μιλούν για πάνω από ένα εκατομμύριο – ορισμένοι ανεβάζουν τον αριθμό κοντά στο 1,5 εκατομμύριο – τουρίστες που κατακλύζουν κάθε καλοκαίρι τη χερσόνησο. Παράλληλα, όμως, τα επίσημα οικονομικά στοιχεία δείχνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα: χαμηλούς τζίρους και μία από τις μικρότερες ημερήσιες δαπάνες στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών σε καταλύματα και εστίαση στη Χαλκιδική έφτασε τα 462 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό είναι μικρότερο από τον αντίστοιχο τζίρο μόνο της Μυκόνου, που ξεπέρασε τα 504 εκατομμύρια ευρώ. Η Τράπεζα της Ελλάδος, που μετρά τις ταξιδιωτικές εισπράξεις σε επίπεδο περιφέρειας, καταγράφει για την Κεντρική Μακεδονία (στην οποία ανήκει η Χαλκιδική) τη χαμηλότερη μέση ημερήσια δαπάνη στη χώρα: μόλις 57 ευρώ ανά επισκέπτη. Στην Αθήνα το αντίστοιχο ποσό αγγίζει τα 119 ευρώ, ενώ στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου φτάνει τα 125 ευρώ.
Το φαινόμενο δεν εξηγείται μόνο από τη σύνθεση του τουρισμού. Τοπικοί επαγγελματίες και κλαδικοί φορείς επισημαίνουν εδώ και χρόνια την εκτεταμένη παρουσία αδήλωτων καταλυμάτων. Ο πρόεδρος του Σωματείου Επαγγελματιών Εκμετάλλευσης Ενοικιαζόμενων Δωματίων Νέου Μαρμαρά, κ. Παράσχος, κάνει λόγο για χιλιάδες αδήλωτα ακίνητα, πολλά από τα οποία ανήκουν σε Βαλκάνιους αγοραστές (Βούλγαρους, Σέρβους, Ρουμάνους) και νοικιάζονται σε συμπατριώτες τους εκτός φορολογικού συστήματος. Οι δηλωμένες κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης ξεπερνούν τις 50.000, όμως ο πραγματικός αριθμός των αδήλωτων παραμένει άγνωστος.
Το αποτέλεσμα είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, οι νόμιμες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αθέμιτο ανταγωνισμό. Από την άλλη, οι υποδομές της περιοχής πιέζονται ασφυκτικά. Ηλεκτροδότηση, ύδρευση, απορρίμματα και κυκλοφοριακό φτάνουν ή ξεπερνούν τα όριά τους τους θερινούς μήνες. Δεν είναι τυχαίο ότι σε ορισμένους δήμους κυκλοφόρησαν άτυπες συστάσεις για ορθολογική χρήση του νερού – ακόμη και για τα ντους στις παραλίες και τα ποτίσματα κήπων – καθώς οι υποδομές «έχουν φτάσει στα όριά τους».
Ακόμη και στα σούπερ μάρκετ, όπου θα περίμενε κανείς έντονη αύξηση λόγω του όγκου των επισκεπτών, τα διαθέσιμα στοιχεία είναι αποσπασματικά. Μια μεμονωμένη δήλωση αλυσίδας για αύξηση πωλήσεων 17% στη Χαλκιδική δεν αρκεί για να θεωρηθεί κανόνας. Η έλλειψη χωριστών στατιστικών για τον νομό δυσκολεύει περαιτέρω την πλήρη αποτύπωση της πραγματικότητας.
